لیلا مروتی اعلام کرد که طرح مجلس درباره تنگه هرمز میتواند خطر رویارویی با آمریکا را افزایش دهد. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مساله نفت ایران به یک چالش پیچیده تبدیل شده است.
چالشهای حکمرانی و تصمیمگیری
مروتی به مشکلات حکمرانی در صنعت نفت اشاره کرد و گفت که مساله نفت ایران تنها به تحریم یا کمبود سرمایه محدود نمیشود. او بر این باور است که مسائل بنیادیتری از جمله «حکمرانی» و شفافیت در تصمیمگیریها وجود دارد. مروتی تاکید کرد که اگر ایران نتواند این پرسشها را حل کند، ورود میلیاردها دلار سرمایه و فناوریهای پیشرفته نیز نمیتواند وضعیت را بهبود بخشد.
بیشتر بخوانید: دانشگاه ماین در پریسک آیل به دانشجویان مدرک میدهد
تاریخچه خصوصیسازی و اثرات آن
دولت محمود احمدینژاد روند واگذاری داراییهای دولتی را با نام خصوصیسازی شتاب داد، اما این اقدام به پیدایش یک بخش خصوصی مستقل منجر نشد. پژوهشها نشان میدهند که این روند در واقع نوعی شبهخصوصیسازی بوده است، که در آن داراییها از یک بخش دولت به نهادهای شبهدولتی و نظامی منتقل شده است. این جابهجایی نه تنها کنترل و مالکیت را پیچیده کرده، بلکه توانایی تصمیمگیری وزارت نفت را نیز محدود کرده است.
یکی از مثالهای بارز این تغییر، واگذاری فروش نفت به نیروی انتظامی بود. اسماعیل احمدیمقدم، فرمانده وقت نیروی انتظامی، در سال ۱۳۹۳ تایید کرد که در دولت احمدینژاد دو محموله نفتی به این نیرو داده شد تا فروخته شود. این اقدام میزان کنترل دولت بر فروش نفت را تحت تاثیر قرار داد و مسئولیتها را بین نهادهای مختلف تقسیم کرد.
پیامدهای ساختاری و فنی
ساختار فعلی قراردادهای نفتی در ایران، منجر به پیچیدگیهای بیشتری در فرآیندهای اجرایی شده است. مهندسان و متخصصان باید در زیر یک نظام تصمیمگیری و استاندارد مشترک کار کنند، اما پراکندگی مسئولیتها و تعدد مراکز قدرت، دانش انباشته وزارت نفت را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. این وضعیت باعث میشود که نیروهای متخصص یا از مدار تصمیمگیری خارج شوند یا ناچار شوند با چندین کارفرما و زنجیره فرمان موازی سازگار شوند.
این تحولات، پیامدهای جدی برای آینده نفت ایران به همراه دارد. مروتی هشدار داد که اگر این مسائل حل نشود، همکاری با شرکتهای خارجی نیز با چالشهای زیادی مواجه خواهد شد و این میتواند به کاهش سرمایهگذاریهای خارجی منجر شود.
بیشتر بخوانید: ترامپ توجه جمهوریخواهان را از مسائل اقتصادی منحرف میکند · کاهش قیمت نفت با گزارش افزایش واردات آسیا از ایران
